O Sokobanji


Sokobanja je gradsko naselje i banja u opštini Sokobanja u Zaječarskom okrugu u istočnoj Srbiji. Prema popisu 2011 godine bilo je 7982 stanovnika. Smeštena u podnožju planine Rtaj, Sokobanja nalazi se na 400 m nadmorske visine. Kroz Sokobanju protiče reka Moravica. Poznata je turistička odrednica za rekreativni i banjski turizam. Nalazi se između karpatskih i balkanskih planina Rtnja i Ozrena.
Parkovi Sokobanje su lepo uređeni vrtovi za odmor i oporavak bolesnika i banjskih gostiju. Centralno banjsko šetalište – pruža se u dužini od oko 600 metara od Hotela “Park” na istoku do zgrade muzeja i OTKS-a na zapadu. Pre par godina proširen je i pored crkve Svetog preobraženja do zgrade sokobanjske osnovne i srednje škole. U centralnom delu šetališta nalazi se i produžetak promenade u vidu tzv. zanatskog centra u kojem se nalaze butici, kafane, picerije i drugi uslužni objekti.

U samom centru je staro kupatilo “Park”, koje su na rimskim temeljima podigli Turci, a dva puta je obnavljano, prvi put u vreme kneza Miloša, a zatim posle drugog svetskog rata. Pod kupolama su dva bazena, ženski i muški i desetak kada. Uz kupatilo je – inhalatorijum, gde se posetioci, po uputstvu lekara, inhaliraju. U samom kupatilu se nalaze desetak odvojenih velikih kupatila koji se toplom vodom snadbevaju iz geotermalnih izvora, a na drugom kraju kupatila je veliki bazen. Tu je i Miloševa kada koja nije na raspolaganju ljudima bez dozvole za upotrebu. Kupatilo je pod ingerencijom Specijalne bolnice “Sokobanja” i uput za korišćenje dobija se u starom zavodu specijalne bolnice koji se takođe nalazi u centru grada.

-sokobanja
Znamenitosti po kojima je Sokobanja poznata su:
Izletište Ozren
Do vodopada Ripaljka odnosno do “grudnog” možete doći asfaltiranim ozrenskim putem (5km od Sokobanje) ili pešaka preko “Belih voda”. Ukoliko na put krećete kolima, od opštine krenite ozrenskim putem uzbrdo. Usput će te proći pored kafane “X” i potom se naći na raskrsnici. Levo se skreće ka “Ozrenu 2 “, a vi produžite put pravo i posle 15tak krivina doći će te do kruga bolničkog parka. Tu se nalazi parking koji se nekad plaća, a nekad ne. Tu su i dve kafane na ulazu u bolnički park. U krugu bolničkog parka gde vam preporučujemo da krenete pešaka, nalaze se sportski tereni za fudbal i košarku, tu se nalazi bazen na otvorenom (koji uglavnom nema vode), protočno jezerce sa pastrmkama koje vam mogu spremiti u restoranu koji se nalazi pored jezerceta i vodeni slap mala Ripaljka kraj koje se nalaze mostić i klupe za popodnevni odmor i roštilj aktivnosti. Park pripada bolnici “Ozren” u kojoj se leče ljudi koji imaju problema sa plućnim bolestima, a pored te bolnice prolazi ka manastiru “Jermenčići”.

1
Izletište Lepterija
Na popularnom banjskom izletistu Lepterija možete doći iz nekoliko pravca. Najlakše je da od zgrade opštine Sokobanja u centru grada krenete ka Ozrenu i da posle 500 metara skrenete levo ka Vidikovcu. Tu se nalazi restoran “Vidikovac”, a mesto je s pravom dobilo takvo ime jer se odatle pruža lep pogled na predeo izuzetnih odlika “Lepterija”. Produžite putem dalje i uskoro ce te doći do lokaliteta izletišta Lepterija. Nedaleko od Lepterije nalazi se crkva Sv.Marije, Bogorodica u steni i restorani “Marko Polo” i restoran u vlasništvu NBS. Izletište Lepterija je izuzetno lepo uređeno i pogodno za popodnevni odmor i razonodu. Na izletištu pored restorana NBS nalaze se klupe sa stolovima i igračke za decu. Uređenim stazama možete se uputiti ka crkvi Sv. Marije, možete se popeti do stene u kojoj narod iz daljine prepoznaje lik deve Marije, a možete se uputiti istočno ka Sokogradu i njegovom kanjonu ili zapadno ka restoranu “Marko Polo” koji se nalazi u potkapini velike stene pored reke Moravice.

Picture_011_resize
CRKVA SVETE MARIJE I BOGORODICA U STENI
Pored puta koji vodi ka izletištu Lepterija odvajanje na desno vodi ka crkvi Svete Marije. Crkva se nalazi u neposrednoj blizini izletišta i do nje se može doći pešaka. Nedavno je izgrađena na temeljima stare crkve iz 14. veka koja je bila porušena. Na osnovu temelja i drugih crkava koje su u to vreme građene podignuta je ova nova koja svojim prijatnim izgledom i skomnošcu privlači sve veći broj vernika. Posvećena je rođenju Presvete Bogorodice koje se svetkuje 21. septembara.

492038839615
Planina Rtanj
Rtanj je planina kupastog oblika. Ona se vidi sa svih strana. Sa svih planina u Šumadiji vidimo njegovu daleku šiljatu glavu. Čak sa Avale, za vreme lepih vedrih dana, nazire se Rtanj u izmaglici. U vreme mraznih i sunčanih dana sa Kopaonika može se ugledati kako se u daljini, nad vencima i poravnjenom linijom planina ukazuje Šiljak – čuveni vrh na Rtnju.
Teško je opisati sve osobine Rtnja. Ako pogledamo kartu, uočićemo jedan četvorougaonik, sa zapada Velika i Južna Morava, sa juga Nišava i železnička pruga Niš-Pirot, sa istoka dugački greben Stare planine, naslonjen na Vršku čuku, ispod koga protiče Timok i prolazi pruga Niš-Zaječar-Prahovo, a sa severa Crna reka koja teče na istok, klisura Čestobrodice, a duž njih železnička pruga Zaječar-Paraćin.

Kada se sa Rtnja pogleda na sever, vidi se Deli Jovan, Stol i Veliki Krš, kao svedoci da se Dunav probio kroz stene Karpata. Rtanj je u podnožju uglavnom sastavljen od peščara i stena, a u višim delovima od krečnjaka. Gore u krečnjaku nigde nema vode – Rtanj je poznat po tome što svoje posetioce muči žeđu. Sva voda otiče kroz krečnjak, a onda u nižim delovima izbija u jakim vrelima po ivici planine. U podnožju se nalaze ledenice iz kojih je moguće izvaditi led koji se formira usled konstantne promaje koja obara temperaturu u ledenici.
Ako pogledamo Rtanj sa severa i juga, ukazuje nam se kao dugačak greben – dok je dole širok, gore se sužava u uzani ivičasti zid. A na istočnom kraju grebena uzdiže se glavni vrh, oštar. To je šiljak, visok 1566 metara. Baš taj vrh, koji tako jasno strči u vis i čini da se Rtanj vidi iz daleka, čini ga gospodarem cele Istočne Srbije, u kojoj ga niko visinom nije nadmašio.

Druga odlika je endemska vrsta – Rtanjski čaj koji raste samo na Rtnju. Druga vrsta ove lekovite trave raste na Olimpu u Grčkoj. Tradicionalno 7.juna svake godine kada je dan Sv.Jovana (biljober) puno sveta okupi se u Sokobanju odakle se organizovano kreće na Rtanj preko sela Vrmdže. To su uglavnom zaljubljenici u prirodu i lekovite biljke koji ovu manifestaciju vide kao jedinstvenu priliku da se ponovo okupe i druže.

298378_rtanj-01-beta_f
Aqva park Podina
Oliver Dulić, ministar ekologije i prostornog planiranja Srbije, svečano je otvorio prvi akvapark u Sokobanji, u ponedeljak, 17.10.2011. godine u 15,oo časova.
Pred velikim brojem građana, ali i gostiju Sokobanje, presecanjem vrpce, otvoren je sokobanjski akvapark na Podini, a čast da to učini imao je Oliver Dulić, ministar ekologije i prostornog planiranja tadašnje vlade Srbije.
Građanima se najpre obratio predsednik opštine Sokobanja, Dimitrije Lukić, pozdravivši sve prisutne, naglašavajući da je ovo projekat na koji je Sokobanja čekala trideset godina i koji će znatno poboljšati turističku ponudu Sokobanje i dovesti nove goste.

akva-park-sokobanja


Vodopad Ripaljka
Vodopad Ripaljka nastaje reci Gradašnici i po Jovanu Cvijiću najviši je u Srbiji. Nalazi se na 420m nadmorske visine na oko 3 km južno od centra Sokobanje. On spada u kategoriju akumulativnih vodopada i visine je 17,5m. Odlikuje se vrednim estetskim osobinama, velike turističke privlačnosti i direktno je uključen u turističku ponudu Sokobanje. Ime je dobio od lokalnog izraza za glagol “sokočiti” – ripati. U sokobanjskom kraju ne kaže se voda skače – već ripa. Velika je šteta posetiti Sokobanju a ne videti Ripaljku na Ozrenu.

1947. godine postojao je plan da se mala hidrocentrala napravi na ovom vodopadu zarad snadbevanja Specijalne bolnice elektriičnom energijom. Sav neophodan materijal nabavljen je, iskopani su temelji i napravljene brane i pre nego što je centrala puštena u pogon, Zavod za zastitu i naučno proučavanje prirodnih retkosti u NR Srbiji doneo je rešenje o zaštiti male i velike Ripaljke, „kako bi se sačuvala naučna, estetska i prirodna retkost u ovim krajevima“. Zavod je naložio da se do 1. maja 1950. godine hidrocentrala poruši, a da se Specijalna bolnica “Ozren” priključi na dalekovod. Zakonom iz 1948. proglašena je parkom prirode.

Ripaljka-prolece-4

Bovansko jezero

 

Na putu za Sokobanju, na desetak kilometara pre Sokobanje nalazi se Bovansko jezero. Bilo biciklom, kolima, autobusom ili pešice svejedno, lako je do njega doći.
To je veštačko jezero dugo 10 km, sa najvećom dubinom od preko 30 m na pojedinim mestima. Bogato je ribom i pravo je uživanje za pecaroše. Ako volite da pecate, tu je smuđ, som, šaran i druga vrsta ribe. Pravi je raj za kampere. Jezero je čuveno po ribi, a pecaroši (dokazano) tvrde da se tu hvataju somovi od 60, amuri od 20 ili smuđevi od 10 kilograma. Ribolovačko udruženje “Moravica” stara se o ovom jezeru.

Sokobanja

Sokograd

 

Svuda oko Sokobanje nalaze se staze za šetnju i rekreaciju.Sokograd je srednjovekovni grad smešten 2km istočno od Sokobanje. Istraživanja su pokazala da je grad vrlo razuđen i velikih razmera. U dobrom stanju je sačuvan samo prva ulazna kula u gornjem gradu a ostalo kako kule tako i zidovi je porušeno. Nastao je u periodu vizantijskog cara Justinijana kao tvrđava za sprečavanje avarskih i slovenskih upada u dubinu Balkanskog poluostrva. Stefan Nemanja ga zauzima 1172 godine i on je od tada u sastavu srpske srednjovekovne države. Turci ga kao i celu Vidinsku kneževinu zauzimaju 1389 godine u čijem se sastavu se Sokograd nalazio krajem XIV veka.

Od Turske vlasti ga je 1412 godine oteo Sokolski i Svrljški beg Hamza.

 

Tajne sokobanje

Tvrdjava i lepota Sokobanje

Sokobanja poznata je i po prelepim parkovima Vrelo, Banjica, Čuka, Borići, Hajduk Veljkova Česma, restoran Pećina itd.

0a9395fa2e329d4d425345e59cdb98b2 185741991265 borici2 pecina3